ئەگەر لە National City دەژیت و پزیشکی هەمیشەیی خۆتت نییە، زۆر ئاسانە پشکنینی ساڵانە دوابخەیت. پشکنینی جەستەیی ساڵانە یەکێکە لە سادەترین ڕێگاکان بۆ دۆزینەوەی ئەو کێشانەی کە بە دەگمەن نیشانەی سەرەتایی دروست دەکەن، وەک پەستانی خوێنی بەرز، پێش نەخۆشیی شەکرە و کۆلیسترۆڵی بەرز. لێرەدا ڕوونی دەکەینەوە کە پشکنینی گەورەساڵان چی لەخۆ دەگرێت، کام پشکنینە پێشوەختەکان لەگەڵ تەمەن و ئاستی مەترسیت دەگونجێن، و پشکنینی جەستەیی چ جیاوازییەکی لەگەڵ سەردانی تەندروستیی Medicare (Medicare wellness visit) هەیە.
پشکنینی جەستەیی ساڵانەی گەورەساڵان چی لەخۆ دەگرێت
پشکنینەکە چوار بەشی هەیە: پێوانەکان، مێژووی تەندروستی، پشکنینی ڕاستەوخۆی جەستە و، ئەگەر ئاستی مەترسیت پێویستی پێ بێت، پشکنینی تاقیگە. MedlinePlus ئامۆژگاری دەکات کە لە هەموو پشکنینێکدا پەستانی خوێن، باڵا، کێش و پێوەری بارستەی لەش (BMI) بپشکنرێت.
- مێژووی تەندروستی: دەرمان و تەواوکەرە خۆراکییەکانت، نەخۆشییەکانی پێشوو، جگەرەکێشان، کحول، خەو و باری دەروونی، لەگەڵ هەر مێژوویەکی خێزانیی نەخۆشیی شەکرە، نەخۆشیی دڵ یان شێرپەنجە.
- پشکنینی ڕاستەوخۆی جەستە: دڵ، سییەکان، سک، پێست و جومگەکان، لەگەڵ هەر نیگەرانییەک کە باسی دەکەیت. هەروەها کاتێکی گونجاوە بۆ پێداچوونەوەی ڤاکسینەکانت؛ MedlinePlus ڕاسپاردەی ڤاکسینی ئەنفلوەنزا هەموو ساڵێک دەکات.
- پشکنینی تاقیگە: پشکنینی جەستەیی گەورەساڵان لەگەڵ پشکنینی خوێن، لە جیاتی یەک کۆمەڵە پشکنینی جێگیر، ئەو پشکنینانە زیاد دەکات کە بەپێی ئاستی مەترسیت هەڵدەبژێردرێن، کە زۆرجار A1C بۆ شەکری خوێن و پشکنینی چەورییەکانی خوێن (lipid panel) بۆ کۆلیسترۆڵە.
Palm Urgent Care، National City لە هەمان شوێندا پشکنینی جەستەیی و پشکنینی تاقیگە پێشکەش دەکات. ڕێبەری پشکنینی تاقیگەی ئێمە ڕوونی دەکاتەوە کە ئەنجامەکان چۆن ئامادە دەکرێن و دەدرێن.
پشکنینە پێشوەختەکان بەپێی تەمەن و ئاستی مەترسیت
گرنگترین پشکنینە پێشوەختەکانی گەورەساڵان، کە پزیشکەکەت بەپێی مێژووی تەندروستیت ڕێکیان دەخات:
- پەستانی خوێن: لانیکەم هەر 3 بۆ 5 ساڵ جارێک لە تەمەنی 18 بۆ 39 ساڵیدا ئەگەر ژمارەکانت ئاسایی بن (ڕێبەرەکانی MedlinePlus بۆ ئافرەتان و پیاوان)، و لانیکەم ساڵی جارێک لە تەمەنی 40 ساڵییەوە.
- کۆلیسترۆڵ: هەر 4 بۆ 6 ساڵ جارێک بۆ زۆربەی گەورەساڵانی تەندروست، و بە ماوەی کورتتر ئەگەر نەخۆشیی دڵ، نەخۆشیی شەکرە یان مێژووی خێزانیی کۆلیسترۆڵی بەرزت هەبێت (CDC، ناوەندەکانی کۆنترۆڵ و ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکان).
- نەخۆشیی شەکرە: پشکنینی پێشوەختە لە تەمەنی 35 ساڵییەوە بۆ ئەو گەورەساڵانەی کێشی زیادە یان قەڵەوییان هەیە، کە هەر 3 ساڵ جارێک دووبارە دەکرێتەوە (MedlinePlus).
- هەوکردنی جگەری C و HIV: لانیکەم یەک جار پشکنین بۆ هەموو گەورەساڵانی تەمەن 18 ساڵ و سەرووتر و بۆ هەموو کەسێک لە تەمەنی 13 بۆ 64 ساڵ.
- شێرپەنجە: پشکنینی پێشوەختەی شێرپەنجەی کۆلۆن و ڕێکتۆم لە تەمەنی 45 بۆ 75 ساڵیدا، و CT سکانی سییەکان بە دۆزی نزمی تیشک ساڵانە بۆ گەورەساڵانی تەمەن 50 بۆ 80 ساڵ کە مێژووی جگەرەکێشانیان 20 پاکەت-ساڵە و ئێستا جگەرە دەکێشن یان لە ماوەی 15 ساڵی ڕابردوودا وازیان هێناوە (MedlinePlus). بۆ ئافرەتان، ماموگرافی بە گشتی لە تەمەنی 40 ساڵییەوە هەر 1 بۆ 2 ساڵ جارێک. پشکنینی پێشوەختەی ملی منداڵدان لە تەمەنی 21 ساڵییەوە دەست پێ دەکات، بە پشکنینی Pap هەر 3 ساڵ جارێک لە تەمەنی 21 بۆ 29 ساڵیدا، پاشان لە تەمەنی 30 بۆ 65 ساڵیدا پشکنینی Pap هەر 3 ساڵ جارێک، پشکنینی HPV هەر 5 ساڵ جارێک، یان هەردووکیان پێکەوە هەر 5 ساڵ جارێک (MedlinePlus).
ماموگرافی، کۆلۆنۆسکۆپی و CT سکانی سییەکان لە شوێنی تر ئەنجام دەدرێن؛ لە پزیشکەکەت بپرسە کاتی کامیان هاتووە.
چوار مەترسیی بێدەنگ کە شایەنی پشکنینن: پەستانی خوێن، A1C، چەورییەکانی خوێن و سیل
National City کۆمەڵگەیەکی کارکەرە لە South Bay، و ماڵی زۆرێک لە خێزانە ئیسپانی زمان و فلیپینییەکان و ئەو کەسانەیە کە لە بنکەی هێزی دەریاییی نزیک شارەکەدا خزمەت یان کار دەکەن. ئەم پشکنینانە گرنگن چونکە هەر یەکێک لەم دۆخانە دەکرێت بێ هیچ نیشانەیەک هەبێت. ژمارەکانی خوارەوە ئاماری ئاستی نیشتمانین.
پەستانی خوێن
CDC ڕایدەگەیەنێت کە نزیکەی نیوەی گەورەساڵانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (48.1%) پەستانی خوێنی بەرزیان هەیە، و نزیکەی 1 لە هەر 6 کەسیان ئاگایان لێی نییە. پەستانی خوێنی بەرز بە زۆری هیچ نیشانەیەکی ئاگادارکەرەوەی نییە، بۆیە پێوانی تاکە ڕێگایە بۆ ئەوەی بزانیت.
A1C و شەکری خوێن
نزیکەی 27.6%ی ئەو گەورەساڵانەی ویلایەتە یەکگرتووەکان کە نەخۆشیی شەکرەیان هەیە دەستنیشان نەکراون، و 8 لە هەر 10 کەس کە پێش نەخۆشیی شەکرەیان هەیە نازانن کە هەیانە. هۆکارەکانی مەترسی بەپێی CDC بریتین لە: تەمەنی 45 ساڵ یان زیاتر، کێشی زیادە، هەبوونی دایک یان باوک، یان خوشک یان برایەک کە نەخۆشیی شەکرەی جۆری 2ی هەیە، و هیسپانی یان لاتینی بوون؛ هەندێک لە ئەمریکییە ئاسیاییەکان و دانیشتووانی دوورگەکانی ئۆقیانووسی هێمنیش مەترسیی زیاتریان هەیە. پشکنینی A1C پێویستی بە گەدەی بەتاڵ نییە و تێکڕای شەکری خوێنت لە ماوەی 2 یان 3 مانگی ڕابردوودا پیشان دەدات. کەمتر لە 5.7% ئاساییە، 5.7% تا 6.4% پێش نەخۆشیی شەکرەیە، و 6.5% یان زیاتر نەخۆشیی شەکرەیە.
کۆلیسترۆڵ (چەورییەکانی خوێن)
MedlinePlus ئاماژە بەوە دەکات کە کۆلیسترۆڵی بەرز بە زۆری هیچ هێما یان نیشانەیەک دروست ناکات. پشکنینی چەورییەکانی خوێن (lipid panel) کۆلیسترۆڵی LDL («خراپ»)، کۆلیسترۆڵی HDL («باش»)، تریگلیسێرید و کۆی گشتیی کۆلیسترۆڵ دەپێوێت.
پشکنینی مەترسیی سیل
پشکنینی سیل بۆ هەموو کەسێک ڕۆتینی نییە. CDC باسی مەترسیی زیاتری بەرکەوتن بە سیل دەکات بۆ ئەو کەسانەی لەو وڵاتانەدا لەدایک بوون کە سیل تێیاندا باوە یان زۆرجار گەشتیان بۆ دەکەن، لەوانە هەندێک وڵات لە ئاسیا، ئەفریقا و ئەمریکای لاتین، و بۆ هەر کەسێک کە بەم دواییانە کاتی لەگەڵ کەسێکدا بەسەر بردووە کە سیلی چالاکی هەیە. ئەگەر ئەمە لەگەڵ تۆدا دەگونجێت، باسی بکە. پشکنینی سیل بە پشکنینی خوێن یان پشکنینی پێست ئەنجام دەدرێت. ئەنجامی پۆزەتیڤ واتە پشکنینی زیاتر، وەک تیشکی ئێکسی سنگ، بۆ جیاکردنەوەی سیلی ناچالاک لە نەخۆشیی چالاک.
پشکنینی جەستەیی ساڵانە بەراورد بە سەردانی تەندروستیی Medicare
Medicare سەردانی ڕێگریکاریی «Welcome to Medicare» (بەخێرهاتن بۆ Medicare) یەک جار لە ماوەی یەکەم 12 مانگی Part B دا دەگرێتەوە، پاشان سەردانی تەندروستیی ساڵانە هەر 12 مانگ جارێک. بە وتەی Medicare خۆی، سەردانی بەخێرهاتن «پشکنینێکی جەستەیی گشتگیر نییە».
- سەردانی تەندروستیی Medicare: پێوانەکانی وەک کێش و پەستانی خوێن، پێداچوونەوەی مێژووی تەندروستی و ڕەچەتەکانت، و پلانێکی ڕێگریکاری.
- پشکنینی جەستەیی ساڵانە: پشکنینی ڕاستەوخۆی جەستە لەگەڵ ئەو پشکنینە تاقیگەییانەی بەپێی ئاستی مەترسیت هەڵدەبژێردرێن. Medicare پشکنینی جەستەیی ڕۆتینی وەک خزمەتگوزارییەک دادەنێت کە لە دەرەوەی ئەم سوودە ڕێگریکارییانەیە، بۆیە زیادکردنی دەکرێت واتای پارەدانی بەشی هاوبەش (coinsurance)، بڕی پێشەکیی Part B (deductible) یان تەواوی تێچووەکە بێت.
پێش ئەوەی بێیت، دڵنیا ببەوە کە وادەی کام سەردان دەگریت. ئەگەر Medi-Calت هەیە، سەیری ڕێبەرەکەمان دەربارەی سوودەکانی Medi-Cal لە چاودێریی خێرادا بکە. بۆ زانینی ڕووماڵی بیمە لەم کلینیکەدا، سەیری پەڕەی لقی National City بکە.
چۆن خۆت ئامادە بکەیت و چی لەگەڵ خۆت بهێنیت
- هەموو ئەو دەرمان، ڤیتامین و تەواوکەرە خۆراکییانەی وەریان دەگریت، لەگەڵ بڕەکانیان، یان خودی قوتووەکانیان.
- هەر مێژوویەکی خێزانیی نەخۆشیی شەکرە، نەخۆشیی دڵ، جەڵتەی مێشک یان شێرپەنجە.
- دوایین ئەنجامەکانی پشکنینی تاقیگە، ئەو ژمارانەی پەستانی خوێن کە لە ماڵەوە پێوراون، و تۆماری ڤاکسینەکانت.
- ناسنامەی وێنەدار و کارتی بیمەکەت.
- پرسیارەکانت، بە نووسراوی.
پێشوەختە بپرسە ئایا پێویستە بە گەدەی بەتاڵ بیت. CDC ئاماژە بەوە دەکات کە پێش پشکنینی کۆلیسترۆڵ لەوانەیە پێویست بێت 8 بۆ 12 کاتژمێر بە گەدەی بەتاڵ بیت. پشکنینی جەستەیی قوتابخانە و وەرزش سەردانی جیاوازن؛ سەیری ڕێبەرەکەمان دەربارەی پشکنینی جەستەیی وەرزش و قوتابخانە بکە.
کەی بچیتە بەشی فریاکەوتن (ER) یان پەیوەندی بە 911 بکەیت
پشکنینی ساڵانە بۆ ئەو کاتەیە کە هەست بە باشی دەکەیت. لەم حاڵەتانەدا پەیوەندی بە 911 بکە یان بچۆ بۆ نزیکترین بەشی فریاکەوتن:
- ئازار یان ناڕەحەتیی سنگ، هەناسەتەنگی، ئازار لە شەویلگە، مل، پشت یان باسکەکاندا، یان هەستکردن بە لاوازی یان سەرسووڕان. CDC ئەمانە وەک نیشانە ئاگادارکەرەوەکانی جەڵتەی دڵ دەژمێرێت.
- سڕبوون یان لاوازیی لەناکاو لە یەک لای لەشدا، شڵەژانی هۆش، گرفت لە قسەکردن یان بینین، لەدەستدانی هاوسەنگی یان سەرئێشەیەکی توندی لەناکاو، کە دەکرێت نیشانەی جەڵتەی مێشک بن. لە جیاتی ئەوەی خۆت ئۆتۆمبێل لێبخوڕیت، پەیوەندی بە 911 بکە.
- پەستانی خوێنی زۆر بەرز لەگەڵ ئازاری سنگ، سەرئێشەی توند، تەڵخبوونی بینین یان فێ (گرژبوونی لەش)، کە MedlinePlus بە حاڵەتێکی فریاکەوتنی پزیشکی ناوی دەبات.
- بیرکردنەوە لە خۆکوشتن یان قەیرانێکی دەروونی. پەیوەندی بکە یان نامە بنێرە بۆ 988 بۆ گەیشتن بە 988 Suicide & Crisis Lifeline (هێڵی یارمەتیی خۆکوشتن و قەیران)، بەخۆڕایی و نهێنی لە هەموو کاتژمێرێکی شەو و ڕۆژدا.
پرسیارە باوەکان
پشکنینی جەستەیی ساڵانە چی لەخۆ دەگرێت؟
پەستانی خوێن، باڵا، کێش و BMI، پێداچوونەوەی مێژووی تەندروستیی خۆت و خێزانەکەت، پشکنینی ڕاستەوخۆی جەستە، و ئەو پشکنینە تاقیگەییانەی لەگەڵ تەمەن و ئاستی مەترسیت دەگونجێن، وەک A1C یان پشکنینی چەورییەکانی خوێن.
ئایا پێش پشکنینی جەستەیی لەگەڵ پشکنینی خوێن پێویستە بە گەدەی بەتاڵ بم؟
تەنها بۆ هەندێک پشکنین. A1C پێویستی بە گەدەی بەتاڵ نییە، لە کاتێکدا پشکنینی کۆلیسترۆڵ لەوانەیە پێویستی بە 8 بۆ 12 کاتژمێر بێ خواردن و خواردنەوە هەبێت. لە کاتی وادەگرتندا بپرسە.
ئایا سەردانی تەندروستیی Medicare هەمان پشکنینی جەستەیی ساڵانەیە؟
نەخێر. سەرنج دەخاتە سەر پێوانەکان، پێداچوونەوەی مێژووی تەندروستی و پلانێکی ڕێگریکاری. زیادکردنی پشکنینێکی جەستەیی ڕۆتینی بۆی لەوانەیە تێچوویەکی لێ بکەوێتەوە کە خۆت لە گیرفانی خۆتی دەدەیت.
گەورەساڵان چەند جار پێویستە پشکنینی جەستەیی بکەن؟
پشت بە جۆری پشکنینەکە دەبەستێت. MedlinePlus ئامۆژگاری دەکات کە گەورەساڵانی تەمەن 18 بۆ 39 ساڵ کە ژمارەکانیان ئاساییە هەر 3 بۆ 5 ساڵ جارێک پەستانی خوێنیان بپشکنن، و لە تەمەنی 40 ساڵییەوە لانیکەم ساڵی جارێک. سەردانی بەردەوام یارمەتی تۆ و پزیشکەکەت دەدات بزانن کاتی کام پشکنینە پێشوەختانە هاتووە.
لە National City لە کوێ دەتوانم بێ پزیشکی هەمیشەیی پشکنینی جەستەیی بکەم؟
Palm Urgent Care، National City لە ناونیشانی 101 N Highland Ave, Suite F پشکنینی جەستەیی و پشکنینی تاقیگە پێشکەش دەکات. بۆ کاتەکانی کار، ڕووماڵی بیمە و ڕێنماییی گەیشتن سەیری پەڕەی لقەکە بکە.
ئامادەیت وادەی پشکنینی جەستەیی ساڵانە لە National City بگریت؟ سەردانی Palm Urgent Care بکە لە ناونیشانی 101 N Highland Ave, Suite F, National City, CA 91950. کاتەکانی کار، ڕووماڵی بیمە و ڕێنماییی گەیشتن لە پەڕەی لقی National Cityی ئێمەدا هەن.
ئەم بابەتە بۆ زانیاریی گشتییە و جێگرەوەی ئامۆژگاریی پزیشکیی پسپۆڕێکی تەندروستیی مۆڵەتدار نییە.