ئەگەر ئینگلیزی زمانی یەکەمت نەبێت، سەردانی پزیشک دەکرێت وەک دوو کێشە پێکەوە هەستی پێ بکەیت: نەخۆشبوون، و دڵنیانەبوون لەوەی ئایا لە قسەکانی پسپۆڕی تەندروستییەکە تێگەیشتوویت یان نا. بە پێی یاسا فیدراڵییەکان و یاساکانی California، ئەو بەرنامە تەندروستییانەی پارەی فیدراڵی وەردەگرن، هەروەها پلانە تەندروستییەکانی ئەم ویلایەتە، دەبێت وەرگێڕی پزیشکیی بەخۆڕایی پێشکەش بکەن و ناتوانن داوات لێ بکەن وەرگێڕی خۆت لەگەڵ خۆت بهێنیت. ئەم ڕێنماییە ئەو مافانە بە زمانێکی سادە ڕوون دەکاتەوە و نیشانی دەدات چۆن لە کاتی تۆمارکردنی ناوت لە پێشوازیدا داوای یارمەتی بکەیت، جا پێویستت بە وەرگێڕی عەرەبی بێت بۆ سەردانی پزیشک لە El Cajon یان یارمەتیت بە زمانێکی تر بوێت.
بۆچی زمان دەبێتە ڕێگر لە نێوان زۆرێک لە تازەهاتووان و چاودێریی باشدا
East County لە San Diego کۆمەڵگەیەکی گەورەی عەرەبیزمان و کلدانیی تێدایە، لەگەڵ ئەو خێزانانەی بە زۆر زمانی تر قسە دەکەن. کاتێک KFF Health News لە El Cajon ڕاپۆرتێکی ئامادە کرد دەربارەی ئەو خێزانە پەنابەرە سوورییانەی بەدوای چاودێریی تەندروستیدا دەگەڕان، پەنابەرێک زمانی بە ئاستەنگی ژمارە یەک ناو برد. بەڕێوەبەرێکی کەیس (case manager) لەو ڕاپۆرتەدا ڕێنماییەکانی بە عەرەبی بۆ ڕاجێرەکانی دەنووسی، بەڵام هەندێکیان بە هیچ زمانێک نەیاندەتوانی بخوێننەوە، و وەرگێڕێکی تەلەفۆنی بەردەوام داوای لە هەمووان دەکرد قسەکانیان دووبارە بکەنەوە و هۆکارەکەی دەخستە ئەستۆی ئامێری دەنگیی خراپ.
هەندێک خێزان بەوە وەڵام دەدەنەوە کە چاودێری دوا دەخەن یان داوا لە کوڕ یان کچەکەیان دەکەن وەرگێڕانیان بۆ بکات. زانینی مافەکانت وەک نەخۆش بۆ وەرگرتنی وەرگێڕ، پێویستیی هەردووکیان کەمتر دەکاتەوە.
یاسای فیدراڵی چی دەڵێت دەربارەی وەرگێڕی پزیشکیی بەخۆڕایی
بەندی 1557ی یاسای Affordable Care Act (یاسای چاودێریی تەندروستیی گونجاو) هەموو بەرنامە یان چالاکییەکی تەندروستی دەگرێتەوە کە یارمەتیی دارایی فیدراڵی لە HHS (وەزارەتی تەندروستی و خزمەتگوزارییە مرۆییەکانی ئەمریکا) وەردەگرێت (45 CFR 92.2). ڕێسای دەستگەیشتن بە زمانی ئەم بەندە، 45 CFR 92.201، دەڵێت ئەو دابینکەرەی خزمەتگوزاریی تەندروستی کە یاساکە دەیگرێتەوە دەبێت:
- یارمەتیی زمانی بەخۆڕایی، بە وردی و لە کاتی خۆیدا دابین بکات، بە شێوەیەک کە نهێنیی کەسیت و مافت بۆ بڕیاردان لەسەر خۆت بپارێزێت.
- خزمەتگوزاریی وەرگێڕێکی شیاو (qualified interpreter) پێشکەش بکات، لە جیاتی ئەوەی پشت بەو کارمەندانە ببەستێت کە نە وەرگێڕی شیاون و نە کارمەندی دووزمانەی شیاو.
- هەرگیز داوات لێ نەکات وەرگێڕی خۆت لەگەڵ خۆت بهێنیت یان پارەی وەرگێڕ بدەیت.
- وا بکات وەرگێڕێکی مرۆیی شیاو بە وەرگێڕانی ئامێریی ئەو دەقانەدا بچێتەوە کە بۆ چاودێرییەکەت گرنگ و یەکلاکەرەوەن.
وەرگێڕانی لە دوورەوە بە تەلەفۆن یان ڤیدیۆ دەبێت دەنگێکی ڕوون و ڕاستەوخۆی هەبێت، و ڤیدیۆکە دەبێت ڕووخسارەکان بە ڕوونی نیشان بدات، بۆیە ئەگەر هێڵەکە پچڕپچڕ بوو، پێیان بڵێ. هەروەها ئەو دابینکەرانەی یاساکە دەیانگرێتەوە دەبێت ئاگادارنامەیەک هەڵبواسن، بە ئینگلیزی و لانیکەم بە باوترین 15 زمان لە نێوان ئەو دانیشتووانەی California کە ئینگلیزییان سنووردارە، کە تێیدا هاتبێت یارمەتیی زمانی بەخۆڕاییە (45 CFR 92.11).
مافە زمانییەکانی Medi-Cal لە California
ئەگەر Medi-Cal لە ڕێگەی پلانێکی چاودێریی بەڕێوەبراوەوە (managed care) وەردەگریت، یاسا فیدراڵییەکانی Medicaid داوا لە پلانەکە دەکەن وەرگێڕان بەخۆڕایی بە هەموو زمانێکی جگە لە ئینگلیزی بەردەست بکات، نەک تەنها بە زمانە باوەکان (42 CFR 438.10). بەڵگەنامە سەرەکییەکان، وەک ڕێبەری ئەندامان و ئاگادارنامەکانی ڕەتکردنەوە، دەبێت بەو زمانانە بەردەست بن کە لە ناوچەی پلانەکەدا زۆرترین قسەیان پێ دەکرێت.
California ڕێسای تایبەت بە خۆی بۆ یارمەتیی زمانی لە پلانە تەندروستییەکاندا زیاد دەکات. Department of Managed Health Care (فەرمانگەی چاودێریی تەندروستیی بەڕێوەبراو) دەڵێت هەموو پلانە تەندروستییەکان دەبێت کاتێک داوا دەکەیت وەرگێڕێکی شیاو دابین بکەن، بە ئامادەبوونی ڕاستەوخۆ یان بە تەلەفۆن یان ڤیدیۆ، و پلانەکە پارەکەی دەدات، بۆیە نابێت هیچ پارەیەک لە نەخۆشەکان وەربگیرێت. فەرمانگەکە هەروەها هان دەدات داوای وەرگێڕ بکرێت لە پشکنینەکانی تاقیگە، پشکنینە پێشوەختەکان و ڕاوێژکاریدا، نەک تەنها لە سەردانی پزیشکدا. بۆ وردەکارییەکانی بیمە، سەیری ڕێنماییەکەمان بکە دەربارەی تێگەیشتن لە بیمەی Medi-Cal بۆ چاودێری خێرا لە San Diego.
بۆچی منداڵان نابێت لە سەردانە پزیشکییەکاندا وەرگێڕ بن
زۆرێک لە دایکان و باوکان پشت بە منداڵێک دەبەستن کە ئینگلیزی باش دەزانێت. ئەمە شتێکی تێگەیشتنپێکراوە، بەڵام لەوانەیە منداڵان وشە پزیشکییەکان بە هیچ کام لە دوو زمانەکە نەزانن، لەوانەیە هەواڵی خراپ نەرم بکەنەوە بۆ ئەوەی دایک یان باوکیان بپارێزن، و لەوانەیە وردەکاریی تایبەت ببیستن کە نابێت هیچ منداڵێک بارەکەی هەڵبگرێت.
یاسا فیدراڵییەکانیش هەمان بۆچوونیان هەیە. ئەو دابینکەرەی یاساکە دەیگرێتەوە نابێت بۆ وەرگێڕان پشت بە منداڵێکی ناپێگەیشتوو ببەستێت، تەنها وەک ڕێکارێکی کاتی لە بارودۆخێکی فریاکەوتندا نەبێت کە هەڕەشەیەکی نزیک لەسەر سەلامەتیی کەسێک هەبێت و هیچ وەرگێڕێکی شیاو یەکسەر بەردەست نەبێت. تەنانەت لەو کاتەشدا، ئەو وەرگێڕە شیاوەی دواتر دەگات دەبێت قسەکانی منداڵەکە پشتڕاست بکاتەوە یان تەواویان بکات (45 CFR 92.201). یاوەرێکی گەورەساڵ تەنها دەتوانێت لە بارودۆخی فریاکەوتندا وەرگێڕانت بۆ بکات، یان کاتێک تۆ بە تەنها و بە ئامادەبوونی وەرگێڕێکی شیاو داوای ئەمە بکەیت و داواکارییەکەت تۆمار بکرێت.
وردییش گرنگە. لە توێژینەوەیەکدا دەربارەی سەردانەکانی فریاکەوتنی منداڵان، کە لە National Library of Medicine (کتێبخانەی نیشتمانیی پزیشکیی ئەمریکا) تۆمار کراوە، 12 لە سەدی ئەو هەڵانەی وەرگێڕە پیشەگەرەکان کردبوویان دەرەنجامی کلینیکیی ئەگەرییان هەبوو، بەراورد بە 22 لە سەد لای وەرگێڕە کاتییەکان، وەک ئەندامانی خێزان، هاوڕێیان یان کارمەندانی نەخۆشخانە. داواکردنی وەرگێڕی پزیشکیی بەخۆڕایی منداڵەکەت و چاودێرییەکەت دەپارێزێت.
چۆن لە کلینیک داوای وەرگێڕ بکەیت
- سەرەتا ناوی زمانەکەت بڵێ. لە پێشوازی، بڵێ «interpreter» و ناوی زمانەکەت بە ئینگلیزی بڵێ، بۆ نموونە «Arabic». هەروەها Department of Managed Health Care پێشنیاری کارتی «I Speak» دەکات، کە زمانەکەت بە ئینگلیزی و بە زمانی خۆت نیشان دەدات.
- داوا بکە لە تۆمارە پزیشکییەکەتدا بنووسرێت. فەرمانگەکە ئامۆژگاری دەکات داوا لە پزیشکەکەت، پلانە تەندروستییەکەت و دەرمانخانەکەت بکەیت زمانەکەت و پێویستیت بە وەرگێڕ تۆمار بکەن، تا لە هەر سەردانێکدا لە سەرەتاوە دەست پێ نەکەیتەوە.
- لە هەموو هەنگاوێکدا داوای یارمەتی بکە. داوای وەرگێڕ بکە بۆ پرسیارەکانی سەرەتای سەردان، پشکنینی پزیشکی، هەر پشکنینێکی تاقیگە، و گفتوگۆی کۆتایی پێش ڕۆیشتنت.
- ئەگەر وەرگێڕانەکە باش نەڕۆیشت، پێیان بڵێ. ئەگەر بیستنی هێڵەکە قورس بوو، بە ستافەکە بڵێ و داوای پەیوەندییەکی باشتر یان وەرگێڕێکی تر بکە.
- پلانەکە دووبارە بکەرەوە. پێش ئەوەی بڕۆیت، لە ڕێگەی وەرگێڕەکەوە و بە وشەی خۆت ڕوون بکەرەوە کە چۆن دەرمانەکەت بەکاردەهێنیت و کەی دەگەڕێیتەوە.
ئەگەر یەکەم جارتە سەردانی کلینیکی بێ کاتی پێشوەخت دەکەیت، چی چاوەڕێ بکەیت لە سەردانێکی بێ کاتی پێشوەختی چاودێری خێرادا بخوێنەوە.
چی لەگەڵ خۆت بهێنیت تا هیچ شتێک لە وەرگێڕاندا ون نەبێت
- هەموو شووشەکانی دەرمانەکانت، لەوانە ڤیتامینەکان، بەرهەمە گیاییەکان و ئەو دەرمانانەی لە وڵاتێکی ترەوە هاتوون. شووشەکە مەزەندەکردنی ناوی وەرگێڕدراوی دەرمانەکە لادەبات.
- خشتەیەکی کورتی کاتی نیشانەکان بە زمانی خۆت: کەی دەستی پێکرد، چی باشتر یان خراپتری دەکات، و چیت تاقی کردووەتەوە. وەرگێڕەکە دەتوانێت بۆ پسپۆڕی تەندروستییەکەی بخوێنێتەوە.
- کارتی بیمەکەت یان کارتی Medi-Cal، لەگەڵ هەر ئەنجامێکی نوێی پشکنین یان بەڵگەنامەکانی نەخۆشخانە.
- پرسیارەکانت بە نووسراوی، تا هیچ شتێک لەبیر نەچێت.
پێش ڕۆیشتن، داوای ڕێنمایی نووسراو بە زمانی خۆت بکە، یان داوا لە وەرگێڕەکە بکە وەشانە ئینگلیزییەکە بە دەنگی بەرز بۆت بخوێنێتەوە. بۆ خوێندنەوەی متمانەپێکراو لە ماڵەوە، MedlinePlus (ماڵپەڕی National Library of Medicine) زانیاریی تەندروستی بە عەرەبی و زمانەکانی تریش پێشکەش دەکات.
لە بارودۆخی فریاکەوتندا، سەرەتا پەیوەندی بە 911 بکە
کاتێک لەوانەیە ژیانی کەسێک لە مەترسیدا بێت، چاوەڕێی وەرگێڕ مەکە. MedlinePlus ئامۆژگاری دەکات پەیوەندی بە 911 بکەیت بۆ نیشانەکانی وەک ئازاری توند یان قورسایی لە سنگدا، هەناسەتەنگیی توند، خنکان، پەرکەمێک کە زیاتر لە یەک خولەک بخایەنێت، لاوازبوون یان شۆڕبوونەوەی لەناکاوی یەک لای جەستە، یان لەناکاو نەتوانینی قسەکردن، بینین، ڕۆیشتن یان جووڵەکردن. خوێنبەربوونی زۆر و کاردانەوەی هەستیاریی توند لەگەڵ زەحمەتیی هەناسەدانیش پێویستیان بە چاودێریی فریاکەوتن هەیە.
بە پێی 911.gov، ئەو کەسانەی وەڵامی پەیوەندییەکان دەدەنەوە لەوانەیە پرسیار لە شوێنی ڕووداوە فریاکەوتنەکە بکەن، لەوانە ناونیشانی شەقام. ناونیشانی ماڵەکەت بە ئینگلیزی بنووسە و لە نزیک تەلەفۆنەکە دایبنێ، تا هەر کەسێک لە خێزانەکە بتوانێت بە دەنگی بەرز بیخوێنێتەوە.
پرسیارە باوەکان
ئایا دەبێت پارە بۆ وەرگێڕی پزیشکی لە California بدەم؟
نەخێر. ئەو بەرنامانەی بەندی 1557 دەیانگرێتەوە دەبێت یارمەتیی زمانی بەخۆڕایی دابین بکەن، و پلانە تەندروستییەکانی California دەبێت پارەی خزمەتگوزاریی وەرگێڕان بدەن، بۆیە نابێت هیچ پارەیەک لە نەخۆشەکان وەربگیرێت.
ئایا منداڵەکەم دەتوانێت لای پزیشک وەرگێڕانم بۆ بکات؟
بە گشتی، نەخێر. ئەو دابینکەرانەی یاساکە دەیانگرێتەوە نابێت بۆ وەرگێڕان پشت بە منداڵێکی ناپێگەیشتوو ببەستن، تەنها بۆ ماوەیەکی کورت لە بارودۆخی فریاکەوتندا نەبێت کاتێک هیچ وەرگێڕێکی شیاو یەکسەر بەردەست نییە.
ئایا پێویستە وەرگێڕی خۆم لەگەڵ خۆم بهێنمە کلینیک؟
نەخێر. ئەو دابینکەرەی یاساکە دەیگرێتەوە ناتوانێت داوات لێ بکات وەرگێڕی خۆت بهێنیت یان پارەی وەرگێڕ بدەیت. خزمێک یان هاوڕێیەک تەنها لە حاڵەتی سنووردار دەتوانێت وەرگێڕانت بۆ بکات، وەک بارودۆخی فریاکەوتن.
ئەگەر وەرگێڕم پێ نەدرا، چی بکەم؟
داوای قسەکردن لەگەڵ بەڕێوەبەر بکە. ئەگەر پلانی تەندروستیت هەیە، پەیوەندی بە خزمەتگوزاریی ئەندامانەوە بکە، پاشان ئەگەر کێشەکە بەردەوام بوو، پەیوەندی بە ناوەندی یارمەتیی Department of Managed Health Care (Help Center) بکە. هەروەها دەتوانیت سکاڵایەکی مافە مەدەنییەکان لای HHS Office for Civil Rights (نووسینگەی مافە مەدەنییەکان) تۆمار بکەیت.
چاودێری خێرای بێ کاتی پێشوەخت لە El Cajon
Palm Urgent Care، لقی El Cajon (Mollison)، لە ناونیشانی 505 N Mollison Ave, Suite 201, El Cajon, CA 92021، چاودێری خێرای بێ کاتی پێشوەخت، پشکنینی جەستەیی، پشکنینی تاقیگە و خزمەتگوزاریی تر بۆ خێزانەکانی East County پێشکەش دەکات. کاتێک ناوت لە پێشوازی تۆمار دەکەیت، پێیان بڵێ کام زمانت پێ باشترە و پرسیار لە بژاردەکانی وەرگێڕ بکە. بۆ کاتەکانی کارکردن، ئەو بیمانەی وەردەگیرێن و ڕێنماییی گەیشتن، سەردانی پەڕەی کلینیکی El Cajon Mollison بکە.
ئەم بابەتە تەنها بۆ زانیاریی گشتییە و جێگرەوەی ئامۆژگاریی پزیشکیی پسپۆڕێکی تەندروستیی مۆڵەتدار نییە.