کەوتنی بەساڵاچووان لە El Cajon: چاودێری خێرا یان بەشی فریاکەوتن؟

کاتێک دایک یان باوکێکی بەساڵاچوو، یان باپیر یان داپیرەیەک دەکەوێت، یەکەم پرسیار سەختترینیشیانە: ئایا ئەمە پێویستی بە بەشی فریاکەوتن هەیە، یان چاودێری خێرا دەتوانێت چارەسەری بکات؟ ئەم ڕێنماییە یارمەتی چاودێرکاران لە El Cajon دەدات تا بە خێرایی و بە سەلامەتی برینداربوونەکانی کەوتنی بەساڵاچووان هەڵبسەنگێنن. کەوتن باوە. CDC (ناوەندەکانی کۆنترۆڵ و ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکان) ڕاپۆرتی دەکات کە زیاتر لە یەک لە هەر چوار کەسی تەمەن 65 ساڵ و سەرووتر هەموو ساڵێک دەکەون، و کەوتن باوترین هۆکاری برینداربوونی زەبریی مێشکە لە بەساڵاچوواندا.

ئەگەر لە ماڵەوە لە East County San Diego چاودێری دایک یان باوکێکی بەساڵاچوو دەکەیت، ئێستا جارێک ئەمە بخوێنەرەوە تا پلانێکی ئامادەت هەبێت.

لە یەکەم خولەکەکانی دوای کەوتندا چی بکەیت

هێمن بە و یەکسەر ئازیزەکەت ڕامەکێشە بۆ سەر پێ. پشکنینێکی کورت لە سەرەتادا دەتوانێت ڕێگری لە برینداربوونی دووەم بکات.

1. دڵنیابە کە بە ئاگان و بە شێوەیەکی ئاسایی هەناسە دەدەن. ئەگەر وا نەبوو، پەیوەندی بە 911 بکە.
2. پێش جووڵاندنیان بپرسە چی ئازاری هەیە. سەرنج بخە سەر سەر، مل، پشت، سمت و مەچەکەکان.
3. ئەگەر گومانی برینداربوونی سمت هەیە، دەستی لێ مەدە. MedlinePlus ئامۆژگاری دەکات کەسێک کە سمت، حەوز یان ڕانی بریندار بووە نەجووڵێنیت مەگەر زۆر پێویست بێت، و ئەگەر گومانی شکان لەو شوێنانەدا هەیە پەیوەندی بە 911 بکەیت. نیشانە ئاگادارکەرەوەکان بریتین لە قاچێک کە وا دەردەکەوێت لە شوێنی خۆی نەبێت، یان قاچێک کە ناتوانن قورسایی بخەنە سەری.
4. دوو پرسیار بکە. ئایا سەرت بەر شتێک کەوت؟ ئایا دەرمانی شلکەرەوەی خوێن وەردەگریت؟ وەڵامی ئەم دوو پرسیارە زیاتر لە هەر شتێکی تر پلانەکە دەگۆڕێت.
5. ئەگەر هیچ نیشانەیەکی ئاگادارکەرەوە نەبوو، بە هێواشی یارمەتییان بدە هەستنەوە بە بەکارهێنانی کورسییەکی پتەو، پاشان با دابنیشن و پێش ڕۆیشتن پشوو بدەن.
6. ئەوەی ڕوویدا بنووسە، لەوانە کاتەکە، بەر چی کەوتن و هەر نیشانەیەک، و لیستێکی نوێی دەرمانەکانیان ئامادە ڕابگرە.

برینداربوونی سەر و دەرمانی شلکەرەوەی خوێن: هەمیشە بەشی فریاکەوتن

بە پێی CDC، دەرمانەکانی وەک وارفارین (warfarin)، ئەپیکسابان (apixaban)، ڕیڤارۆکسابان (rivaroxaban)، کلۆپیدۆگرێل (clopidogrel)، تیکاگرێلۆر (ticagrelor) و ئەسپرین (aspirin) لەوانەیە مەترسیی خوێنبەربوون لە ناو مێشکدا دوای برینداربوونی زەبریی مێشک زیاد بکەن. ڕێنماییەکانی CDC بۆ چاودێرکاران دەڵێن بەساڵاچووانی کە دەرمانی شلکەرەوەی خوێن وەردەگرن دەبێت دوای بەرکەوتن یان زەبرێک لە سەر دەستبەجێ لەلایەن پسپۆڕێکی تەندروستییەوە ببینرێن، تەنانەت ئەگەر هیچ نیشانەیەکیشیان نەبێت، و ئاماژە بەوە دەکەن کە برینداربوونەکانی مێشک لە بەساڵاچوواندا زۆر جار نادۆزرێنەوە.

یاساکە سادەیە. ئەگەر دایک یان باوکت لە کاتێکدا دەرمانی شلکەرەوەی خوێن وەردەگرێت سەری بەر شتێک کەوت، بڕۆ بۆ بەشی فریاکەوتن، تەنانەت ئەگەر خۆی بڵێت هەست بە باشی دەکات.

دەستبەجێ پەیوەندی بە 911 بکە یان بڕۆ بۆ بەشی فریاکەوتن ئەگەر کەسەکە:

• هۆشی لەدەستدا، تەنانەت بۆ ماوەیەکی کورتیش
• زیاتر لە جارێک دەڕشێتەوە
• سەری لێ شێواوە، بە شێوەیەکی نائاسایی خەواڵووە، ڕەفتاری سەیر دەکات، یان قسەکانی مانایان نییە
• سەرئێشەیەکی توند یان سەرئێشەیەکی هەیە کە خراپتر دەبێت، تووشی پەرکەم (فێ) دەبێت، یان گلێنەی هەردوو چاوی وەک یەک گەورە نین
• ناتوانێت هەموو یان بەشێک لە دەست یان قاچێکی بجووڵێنێت
• ناتوانێت قورسایی بخاتە سەر قاچێکی، یان لەوانەیە سمت، حەوز یان ڕانی شکابێت
• خوێنبەربوونێکی هەیە کە دوای نزیکەی 10 خولەک پەستانی توند ناوەستێت
• لە کاتی وەرگرتنی هەر جۆرە دەرمانێکی شلکەرەوەی خوێندا سەری بەر شتێک کەوتووە

ئەم نیشانانە لە ڕێنماییەکانی CDC و MedlinePlus وەرگیراون کە لەم بابەتەدا ئاماژەیان پێکراوە، لەوانە ڕێنماییەکانی MedlinePlus دەربارەی فریاگوزاریی سەرەتایی بۆ برینداربوونی سەر و بڕین و برینی کونبوون. ئەگەر دوودڵ بوویت، بەشی فریاکەوتن هەڵبژێرە.

ئەو برینداربوونانەی کەوتنی بەساڵاچووان کە بۆ سەردانی چاودێری خێرا گونجاون

زۆرێک لە کەوتنەکان زەبریان کەمە، وەک خلیسکان و کەوتن لە ئاستی وەستانەوە یان پێ گیربوون بە یارییەکی منداڵان. ئەگەر سەر لە کاتی وەرگرتنی دەرمانی شلکەرەوەی خوێندا بەر هیچ شتێک نەکەوتبێت، هیچ نیشانەیەکی ئاگادارکەرەوە نەبێت، و ئازیزەکەت بە ئاگا بێت و بە شێوەیەکی ئاسایی بجووڵێت، چاودێری خێرا زۆر جار ئاستی دروستی چاودێرییە بۆ برینداربوونێکی کەوتنی کەسێکی بەساڵاچوو، وەک:

• پێچخواردنی مەچەک یان گوێزینگ. پێچخواردن واتە کشان یان دڕانی بەستەرێکی جومگە. ئەگەر پێت وایە ئێسکێک شکاوە، جومگەکە لە شوێنی خۆی دەرچووە، یان ئازارەکە توندە، MedlinePlus پێشنیاری پەیوەندیکردن بە 911 دەکات.
• شینبوونەوە و ئازار کە پێویستە بپشکنرێن بۆ ڕەتکردنەوەی شتێکی جددیتر.
• دڕانی پێست و بڕینە سووکەکان کە پێویستیان بە پاککردنەوە، پێچانی گونجاو یان داخستن هەیە. ئەو برینانەی قووڵییان لە چارەکە ئینجێک زیاترە یان لە سەر ڕووخسارن لەوانەیە پێویستیان بە دروومان بێت.
• پرسیارەکانی کزاز (تێتانۆس)، ئەگەر لەوانەیە دوایین دەرزیی کزاز کاتی بەسەرچووبێت.

Palm Urgent Care لە El Cajon، لە 436 S Magnolia Ave, Suite 101، برینداربوونە سووکەکان بەبێ کاتی پێشوەخت چارەسەر دەکات و ئەگەر پشکنینەکە پێویستی کرد، دەتوانێت پشکنینی دەستنیشانکردن یان پشکنینی تاقیگە داوا بکات. لیستی دەرمانەکان لەگەڵ خۆت بهێنە. ئەگەر دایک یان باوکت بە عەرەبی یان کلدانی ئاسوودەترە، ئەندامێکی خێزان لەگەڵ خۆت بهێنە کە بتوانێت یارمەتی ڕوونکردنەوەی ئەوەی ڕوویدا بدات. بۆ ڕێنماییی گشتی دەربارەی هەڵبژاردنی چاودێری، ڕێنماییەکەمان دەربارەی چاودێری خێرا بەراورد بە بەشی فریاکەوتن بخوێنەرەوە.

چاودێریکردنی دڕانی پێست و شینبوونەوە لە ماڵەوە

MedlinePlus ڕوونی دەکاتەوە کە پێست لەگەڵ تەمەندا تەنک دەبێتەوە، کە خشاندن یان ڕاکێشانی پێست دەتوانێت ببێتە هۆی دڕانی پێست، و کە چاکبوونەوەی برین لەوانەیە تا چوار جار هێواشتر بێت.

چارەسەری دڕانی پێست و بڕینە سووکەکان

• دەستەکانت بشۆ، پاشان بە نەرمی برینەکە بە سابوونێکی نەرم و ئاو پاک بکەرەوە.
• پەستانێکی نەرم و ڕاستەوخۆ دابنێ بۆ وەستاندنی هەر خوێنبەربوونێک.
• بە باندێجێکی پاک دایپۆشە کە بە برینەکەوە نەنووسێت، و خۆت لە ڕاکێشانی پێستی دەوروبەری بەدوور بگرە.
• ئەگەر برینەکە گەورە یان قووڵە، با بپشکنرێت، تەنانەت ئەگەر خوێنبەربوونەکە توند نەبێت.

شینبوونەوە

• سەهۆڵ لە ناو خاولییەکی پاکدا بپێچە و هەر کاتژمێرێک تا 15 خولەک دایبنێ، هەرگیز ڕاستەوخۆ لە سەر پێست دامەنێ.
• ئەگەر توانرا، شوێنەکە لە سەرووی ئاستی دڵەوە بەرز بکەرەوە.
• ئەو کەسانەی دەرمانی شلکەرەوەی خوێن وەردەگرن ئاسانتر شین دەبنەوە. بە پێی MedlinePlus، ئەگەر پەستانێکی زۆر توند لە شینبوونەوەیەکی گەورە یان زۆر بە ئازاردا هەبوو، دەستبەجێ داوای چاودێری بکە، و دەربارەی شینبوونەوەیەک کە هیچ برینداربوونێک ڕوونی نەکاتەوە، پەیوەندی بە پسپۆڕێکی تەندروستییەوە بکە.

لە چەند ڕۆژی داهاتوودا، گەرمی، سووربوونەوە، ئازاری ترپەدار، ئاوسان، تا، هێڵێکی سوور کە بڵاو دەبێتەوە، یان دەردانی شلەیەکی وەک کێم نیشانەکانی هەوکردنن (ئینفێکشن) و هۆکارێکن بۆ ئەوەی پشکنین بکرێت.

لیستی پشکنینی سەلامەتیی ماڵ بۆ ماڵە چەند نەوەییەکان

پاشان کار لەسەر ڕێگریکردن لە کەوتنێکی تر بکە. ئەم لیستە لە بڵاوکراوەی Check for Safety (پشکنین بۆ سەلامەتی) لە بەرنامەی STEADI ی CDC وەرگیراوە و گونجێنراوە، لەگەڵ زیادکردنی چەند خاڵێک بۆ ئەو ماڵانەی کە باپیر و داپیر، دایک و باوک و منداڵان پێکەوە تێیدا دەژین.

• زەوی: ڕێڕەوەکان لە پێڵاو، یاری، جانتای پشت و وایەر پاک ڕابگرە. فەرشە بچووکەکان لاببە یان بە تەیپی دوو ڕوو یان ژێرەوەی دژە خلیسکان جێگیریان بکە.
• پلیکانە: پلیکانەکان چۆڵ ڕابگرە، پلیکانە شل یان ناڕێکەکان چاک بکەرەوە، لە هەردوو لاوە دەسگیرەی پلیکانە دابنێ، و سەرەوە و خوارەوەی پلیکانەکان ڕووناک بکەرەوە.
• حەمام و ئاودەست: لە بانیۆ یان شوێنی دووشدا ڕاخەر یان پارچەی دژە خلیسکان بەکاربهێنە، و لە ناو و تەنیشت بانیۆکە و لە تەنیشت تەوالێتەکەوە دەسگیرە دابنێ.
• ژووری نوستن: چرایەک لە نزیک جێگاکە دابنێ کە دەستت پێی بگات، و لە درێژایی ڕێگای ئاودەستەکەدا چرای شەوانە دابنێ.
• چێشتخانە: کەلوپەلە ڕۆژانەکان نزیکەی لە ئاستی کەمەردا دابنێ. هەرگیز کورسی وەک پەیژەی بچووک بەکارمەهێنە.
• پێڵاو و مۆبایل: MedlinePlus پێشنیار دەکات پێڵاوی گونجاو و پاژنە نزم بە بنی لاستیکی لەپێ بکرێت و مۆبایلێک لە نزیکەوە بێت.
• دەرمان و بینین: لە پسپۆڕێکی تەندروستی بپرسە ئایا هیچ دەرمانێک دەبێتە هۆی سەرگێژبوون، و هەر گۆڕانکارییەک لە بینیندا ڕاپۆرت بکە.

بۆ زانیاریی زیاتر دەربارەی ڕێگریکردن لە کەوتنی بەساڵاچووان لە San Diego County و دەرەوەی، سەیری سەرچاوە بەخۆڕاییەکانی CDC بۆ نەخۆشان و چاودێرکاران بکە، لەوانە بڵاوکراوەیەک بۆ چاودێرکارانی خێزان.

پرسیارە باوەکان

کاتێک دایک یان باوکێکی بەساڵاچوو دەکەوێت چی بکەم؟

دڵنیابە کە بە ئاگان و هەناسە دەدەن، بپرسە چی ئازاری هەیە، و ئەگەر لەوانەیە سمت، حەوز یان ڕانیان شکابێت مەیانجووڵێنە. بپرسە ئایا سەریان بەر شتێک کەوتووە و ئایا دەرمانی شلکەرەوەی خوێن وەردەگرن. بۆ هەر نیشانەیەکی ئاگادارکەرەوە پەیوەندی بە 911 بکە.

ئایا کەسێکی بەساڵاچوو کە دەرمانی شلکەرەوەی خوێن وەردەگرێت، دوای بەرکەوتنی سەری دەبێت بچێت بۆ بەشی فریاکەوتن؟

بەڵێ. ڕێنماییەکانی CDC دەڵێن بەساڵاچووانی کە دەرمانی شلکەرەوەی خوێن وەردەگرن دەبێت دوای بەرکەوتن یان زەبرێک لە سەر دەستبەجێ ببینرێن، تەنانەت ئەگەر هیچ نیشانەیەکیان نەبێت. بڕۆ بۆ بەشی فریاکەوتن، نەک چاودێری خێرا.

ئایا چاودێری خێرا دەتوانێت برینداربوونەکانی کەوتنی بەساڵاچووان وەک پێچخواردن و دڕانی پێست چارەسەر بکات؟

بەڵێ، دوای کەوتنێکی کەم زەبر کە هیچ نیشانەیەکی ئاگادارکەرەوەی نەبێت. Palm Urgent Care لە El Cajon برینداربوونە سووکەکان بەبێ کاتی پێشوەخت چارەسەر دەکات، لەوانە پێچخواردن، شینبوونەوە، دڕانی پێست و بڕینە سووکەکان.

چۆن لە ماڵەوە پێچخواردن لە شکانی ئێسک جیا بکەمەوە؟

زۆر جار ناتوانیت. ئەگەر لەوانەیە ئێسکێک شکابێت، جومگەکە لە شوێنی خۆی دەرچووبێت، یان ئازارەکە توند بێت، پەیوەندی بە 911 بکە. ئاوسانی سووکتر لەگەڵ جومگەیەک کە شێوەی ئاسایی هەیە هێشتا پێویستە بپشکنرێت.

ئەگەر دایک، باوک، باپیر یان داپیرەت برینداربوونێکی کەوتنی هەیە کە بۆ چاودێری خێرا گونجاوە، سەردانمان بکە لە 436 S Magnolia Ave, Suite 101, El Cajon. بۆ کاتەکانی کارکردن، ڕێنماییی گەیشتن و ئەو بیمانەی وەردەگیرێن، سەیری پەڕەی کلینیکی El Cajon Magnolia بکە یان سەیری هەموو شوێنەکانی Palm Urgent Care بکە.

ئەم بابەتە تەنها بۆ زانیاریی گشتییە و جێگرەوەی ئامۆژگاریی پزیشکیی پسپۆڕێکی تەندروستیی مۆڵەتدار نییە.