بۆ زۆرێک لە خێزانەکانی San Ysidro، کڕینی دەرمان لە Tijuana هێندەی پەڕینەوە بۆ کار، قوتابخانە یان سەردانی ڕۆژی یەکشەممە بۆ لای خزمان ئاساییە. قوتوویەک دژەبەکتریا بۆ گەرووئێشە یان شریتێک حەبی ئازارشکێن بۆ پشتئێشە لەوانەیە وەک ڕێگایەکی کورت و کرداری دەربکەوێت. ئەم ڕێبەرە بۆ دادوەریکردن لەسەر ئەو هەڵبژاردنە نییە. ڕوونی دەکاتەوە کە دەزگاکانی تەندروستیی ئەمریکا و جیهان چ ئاگادارکردنەوەیەکیان هەیە دەربارەی حەبی ساختە، ژەمی هەڵە و ئەو دژەبەکتریایانەی بۆ نەخۆشیی هەڵە دەخورێن، و کەی سەردانێکی بێ کاتی پێشوەخت و پشکنینی تاقیگەی گونجاو دەتوانن جێگەی مەزەندەکردن بگرنەوە.
بۆچی کڕینی دەرمان لە Tijuana ئەوەندە باوە
تێگەیشتن لە هۆکارەکان ئاسانە. نرخ، ئاسانی، دەرمانسازێک کە بە زمانی تۆ قسە دەکات و ئەو ناوە بازرگانییانەی لەگەڵیان گەورە بوویت، هەموویان ڕۆڵیان هەیە. ئەو کەسانەی بۆ کار سنوور دەبڕن زۆرجار لە ڕێگای ماڵەوە بە لای دەرمانخانەیەکدا تێدەپەڕن، و پرسیارکردن لە پێشخانەکە لەوانەیە خێراتر دەربکەوێت لە گرتنی کاتی پێشوەخت. کێشەکە ئەوەیە کە قوتوویەکی ناسراو پێت ناڵێت چی تێدایە، و دەرمانسازێک لە پشت پێشخانەوە ناتوانێت پشکنینت بۆ بکات، گوێ لە سییەکانت بگرێت یان میزت بپشکنێت.
حەبی ساختە و حەبی تێکەڵ بە فێنتانیل: ئاگادارکردنەوەی فەرمی
دەرمانی ساختە کێشەیەکی جیهانییە. World Health Organization (ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی) مەزەندە دەکات کە لە وڵاتانی کەمداهات و مامناوەنددا 1 لە هەر 10 دەرمان ناستاندارد یان ساختەیە. WHO ئاگادار دەکاتەوە کە ئەم بەرهەمانە دەتوانن ببنە هۆی سەرنەکەوتنی چارەسەر، زیانی ڕاستەوخۆ لە پیسکەرەکان یان ماددە ژەهراوییەکانەوە، و مەترسیی زیاتری ئەو هەوکردنانەی بەرامبەر دەرمان بەرگرییان پەیدا کردووە.
CDC (ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و ڕێگریکردن لە نەخۆشییەکان) ئاماژە بەوە دەکات کە دەرمانی ساختە دەکرێت بە ژەمی هەڵە، بێ هیچ دەرمانێک، یان بە پێکهاتەی ژەهراوی دروست بکرێت، و زۆرجار ڕێک وەک دەرمانی ڕاستەقینە دەردەکەوێت. FDA (دەزگای خۆراک و دەرمانی ئەمریکا) زیادی دەکات کە دەرمانی ساختە لەوانەیە ماددەی چالاکی زۆر زیاد یان زۆر کەمی تێدا بێت، یان هیچی تێدا نەبێت. جا فرۆشیارەکە دەرمانخانەیەکی مەکسیک بێت، ماڵپەڕێکی ئەمریکی یان کەسێک کە دەیناسیت، ناسینەوەی حەبی ساختە تەنها بە سەیرکردن ئەستەمە.
مەترسیی فێنتانیل لە حەبە لاسایکراوەکاندا
هەندێک لە مەترسیدارترین دەرمانە ساختەکان لاسایی حەبی ئازارشکێن و حەبی دڵەڕاوکێ دەکەنەوە. بەپێی CDC، فێنتانیلی نایاسایی زیاتر و زیاتر دەپەستێورێتە ناو ئەو حەبە ساختانەوە کە وا دروست دەکرێن لە ئۆکسیکۆدۆن یان ئەلپرازۆلام (Xanax) بچن، و یەک حەب دەتوانێت بڕێکی کوشندەی تێدا بێت کە نە دەیبینیت، نە تامی دەکەیت و نە بۆنی دەکەیت. ئەگەر کەسێک حەبی ئازارشکێنی بەهێز یان حەبی دڵەڕاوکێی بێ ڕەچەتە پێشکەشت کرد، ئەوە وەک نیشانەیەکی ئاگادارکەرەوەی جددی وەربگرە.
ڕێنماییی گەشتی CDC سادەیە: دەرمان تەنها لە دەرمانخانەی مۆڵەتدار بکڕە، خۆت لە بازاڕی کراوە بپارێزە، و ئەو دەرمانانەی پێویستتن لە ماڵەوە لەگەڵ خۆت ببە لە قاپە ڕەسەنەکانی خۆیاندا.
دژەبەکتریا بۆ نەخۆشیی ڤایرۆسی: بۆچی زیان دەگەیەنێت
دژەبەکتریا بەکتریا دەکوژێت. هیچ کاریگەرییەکی لەسەر ڤایرۆس نییە. CDC بە ڕوونی دەڵێت کە دژەبەکتریا هەڵامەت، ئەنفلۆنزا، زۆربەی گەرووئێشەکان یان زۆربەی حاڵەتەکانی هەوکردنی بۆرییەکانی هەوا (برۆنکایتیس) چارەسەر ناکات، و MedlinePlus زیادی دەکات کە ئەمە ڕاستە تەنانەت کاتێک بەڵغەم خەست، زەرد یان سەوز دەبێت. هەروەها CDC ئاماژە بەوە دەکات کە زۆرێک لە هەوکردنەکانی سینوس و هەندێک لە هەوکردنەکانی گوێ پێویستیان بە دژەبەکتریا نییە.
دژەبەکتریایەک کە پێویستت پێی نییە هەر کاریگەرییە لاوەکییەکانی خۆی لەگەڵدایە. CDC ئەمانە دەژمێرێت: پەڵەی پێست، سەرگێژخواردن، دڵتێکەڵهاتن، سکچوون و هەوکردنی کەڕوو، لەگەڵ کێشەی جددی وەک کاردانەوەی هەستیاریی توند و هەوکردنی C. diff.
تێچوویەکی فراوانتریش هەیە. CDC ڕوونی دەکاتەوە کە بەرگریی میکرۆبەکان بەرامبەر دەرمان خێراتر دەبێت کاتێک دژەبەکتریا فشار دەخاتە سەر بەکتریا بۆ ئەوەی خۆی بگونجێنێت، و بەرگرییەکە دەتوانێت لە شوێنانی وەک نەخۆشخانە و کۆمەڵگەدا بڵاو ببێتەوە.
دژەبەکتریای ماوە و هاوبەش
هەڵگرتنی نیوە قوتوویەک لە نەخۆشیی پێشوو، یان قەرزکردنی حەبی خزمێک، لە زۆر ماڵدا ڕوودەدات. CDC ئامۆژگاری دەکات هیچیان نەکەیت: هەڵگرتنی دژەبەکتریا بۆ دواتر یان خواردنی دەرمانی ڕەچەتەی کەسێکی تر دەتوانێت چارەسەری دروست دوابخات، کاریگەریی لاوەکی دروست بکات و زیاتر نەخۆشت بکات.
کارلێکی نێوان دەرمانەکان و حەبی بە بڕی هەڵە
دەرمانێک کە بەبێ سەردانی پزیشک دەکڕدرێت، ئەو هەنگاوە تێدەپەڕێنێت کە تێیدا کەسێک بەراوردی دەکات لەگەڵ هەموو ئەو دەرمانانەی تر کە دەیخۆیت. FDA سێ جۆر کارلێک وەسف دەکات: دەرمان لەگەڵ دەرمان، دەرمان لەگەڵ خواردن یان خواردنەوە (ئەلکهول نموونەیەکی باوە)، و دەرمان لەگەڵ دۆخێکی تەندروستی، وەک دەرمانی کردنەوەی لووتی گیراو لە کەسانێکدا کە پەستانی خوێنیان بەرزە.
- هەمان پێکهاتە، ناوێکی جیاواز. ناوی بازرگانیی سەر قوتوویەک لە Tijuana لەوانەیە لەگەڵ ناوی ئەمریکیی هەمان دەرمان یەک نەگرێتەوە. FDA ئاگادار دەکاتەوە کە بەرهەمی جیاواز دەتوانن هەمان ماددەی چالاکیان تێدا بێت، ئەمەش مەترسیی خواردنی بڕێکی زیاد لەو ماددەیە بەبێ ئەوەی بزانیت زیاد دەکات.
- بڕی هەڵە. حەبێکی ساختە یان ناستاندارد لەوانەیە دەرمانی زیاتر یان کەمتری تێدا بێت لەوەی لەسەر لیبڵەکە نووسراوە، بۆیە ژەمێک کە پێشتر کاری کردووە لەوانەیە هەمان کاریگەریی نەبێت.
- لیستی تەواوی دەرمانەکانت. FDA داوا لە نەخۆشان دەکات کە پزیشکەکەیان ئاگادار بکەنەوە لە هەموو دەرمانێکی بە ڕەچەتە، دەرمانی بێ ڕەچەتە، ڤیتامین، تەواوکەری خۆراکی و بەرهەمی گیایی کە بەکاری دەهێنن، چونکە هەر یەکێکیان دەتوانێت ئەوە بگۆڕێت کە زیادکردنی چ دەرمانێک سەلامەتە.
ئەگەر دکتۆرێک لە هەر لایەکی سنوور دەرمانێکی بۆ نووسیویت کە ئێستا دەیخۆیت، لە خۆتەوە مەیوەستێنە. لە پاکەتە ڕەسەنەکەیدا لەگەڵ خۆت بیهێنە بۆ سەردانی داهاتووت تا پزیشکێک لەگەڵت پێیدا بچێتەوە.
وەرگرتنی دەستنیشانکردنی دروست پێش خواردنی دژەبەکتریا
بەشی زۆری مەترسییەکە لە مەزەندەکردندایە. بۆ نموونە، سووتانەوە لە کاتی میزکردندا وا لە زۆر کەس دەکات بەدوای دژەبەکتریای هەوکردنی میزەڕۆ لە مەکسیکەوە بگەڕێن. لەگەڵ ئەوەشدا CDC دەڵێت پسپۆڕێکی تەندروستی هەوکردنی میزەڕۆ بەم شێوەیە دەستنیشان دەکات: پرسیارکردن دەربارەی نیشانەکان، پشکنینی جەستەیی، و لە کاتی پێویستدا داواکردنی پشکنینی میز. چاندنی میز نموونەیەک بۆ بەکتریا دەپشکنێت، و پشکنینی پەیوەندیدار دەتوانێت دەری بخات کام دژەبەکتریا باشترین چارەسەرە بۆ ئەو میکرۆبە دیاریکراوە. دژەبەکتریایەک کە لە پێشخانەیەکدا هەڵدەبژێردرێت لەوانەیە یەکێک بێت کە بەکتریاکە پێشتر بەرگریی بەرامبەری پەیدا کردووە.
لە Palm Urgent Care لە San Ysidro، لەسەر East San Ysidro Boulevard نزیک دەروازەی سنوور، دەتوانیت بێ کاتی پێشوەخت بێیت بۆ چاودێریی بەپەلە، و پشکنینی تاقیگە بەردەستە کاتێک پزیشکەکە بڕیار دەدات پێویستە. زیاتر بخوێنەوە دەربارەی پشکنینی تاقیگە لە چاودێریی بەپەلەدا و ئەوەی لە سەردانێکی بێ کاتی پێشوەختدا چاوەڕێی دەکەیت.
چی لەگەڵ خۆت بهێنیت بۆ سەردانەکەت
- هەموو ئەو دەرمانانەی دەیخۆیت، لەوانە هەر شتێک لە مەکسیک کڕدرابێت، لە قوتوو یان شووشە ڕەسەنەکەی خۆیدا
- هەر هەستیارییەک کە دەیزانیت، بە تایبەتی هەستیاری بەرامبەر دژەبەکتریا
- نیشانەکانت کەی دەستیان پێکرد و تا ئێستا چیت تاقی کردووەتەوە
کەی پەیوەندی بە 911 بکەیت یان بچیت بۆ بەشی فریاکەوتن
هەندێک کاردانەوە ناتوانن چاوەڕێی سەردانێکی بێ کاتی پێشوەخت بکەن. یەکسەر پەیوەندی بە 911 بکە ئەگەر دوای خواردنی هەر دەرمانێک:
- هەناسەدانت قورس بوو، سنگت فیکەی کرد، یان دەموچاو، چاو یان زمانت ئاوسا. MedlinePlus ئەمانە لە نیشانەکانی ئەنافیلاکسیس دادەنێت، کە کاردانەوەیەکی هەستیارییە و ژیان دەخاتە مەترسییەوە.
- پەڵەی هەڵئاوساوی پێست یان خوران لەگەڵ سەرگێژخواردن یان سووکبوونی سەر دەرکەوت.
- هەناسەدانی کەسێک دوای خواردنی حەبێک خاو بووەوە یان وەستا. CDC دەڵێت لە پەیوەندیکردن بە 911 دوودڵ مەبە، و ناڵۆکسۆن، کە دەتوانێت ژەمی زیادەی ئۆپیۆید پێچەوانە بکاتەوە، بەبێ ڕەچەتە دەکڕدرێت.
ئەگەر تا، لەرز، ئازاری بەشی خوارەوەی پشت یان تەنیشت، یان دڵتێکەڵهاتن و ڕشانەوەت هەبوو لەگەڵ نیشانەکانی میزکردن، بە خێرایی سەردانی پزیشک بکە. CDC ئەمانە وەک نیشانەی ئەگەریی هەوکردنی گورچیلە دەژمێرێت.
پرسیارە باوەکان
ئایا کڕینی دژەبەکتریا لە مەکسیک بەبێ بینینی دکتۆر سەلامەتە؟
مەترسیی گەورەتر تێپەڕاندنی دەستنیشانکردنە. دژەبەکتریا هیچ کاریگەرییەکی لەسەر ڤایرۆسەکانی وەک هەڵامەت و ئەنفلۆنزا نییە، و CDC ئاگادار دەکاتەوە کە دژەبەکتریای ناپێویست کاریگەریی لاوەکی دروست دەکات و بەرگریی بەکتریا بەرامبەر دژەبەکتریا زیاد دەکات. پزیشکێک دەتوانێت پێت بڵێت ئایا هەر پێویستت بە دژەبەکتریا هەیە، و ئەگەر هەیە کامیان.
ئایا دەتوانم دژەبەکتریای مەکسیک بۆ هەوکردنی میزەڕۆ بەکاربهێنم؟
هەوکردنی میزەڕۆ پێویستی بە دژەبەکتریایەکە کە دژی ئەو بەکتریایە کار بکات کە هۆکاریەتی. CDC دەڵێت پسپۆڕێکی تەندروستی هەوکردنی میزەڕۆ بە پێداچوونەوەی نیشانەکان، پشکنینی جەستە و لە کاتی پێویستدا داواکردنی پشکنینی میز دەستنیشان دەکات. مەزەندەکردن دەتوانێت چارەسەری دروست دوابخات.
چۆن بزانم حەبێک ساختەیە؟
زۆرجار ناتوانیت. CDC دەڵێت دەرمانی ساختە زۆرجار ڕێک وەک دەرمانی ڕاستەقینە دەردەکەوێت، و فێنتانیلی شاراوە لە حەبێکی ساختەدا نە دەبینرێت، نە تامی دەکرێت و نە بۆنی دەکرێت. کڕین لە دەرمانخانەیەکی مۆڵەتدار بە ڕەچەتەیەکی دروست سەلامەتترین هەنگاوە.
ئایا بەردەوام بم لە خواردنی ئەو دەرمانەی لەو دیوی سنوورەوە کڕیومە؟
ئەو دەرمانەی دکتۆرێک بۆی نووسیویت مەیوەستێنە پێش ئەوەی سەرەتا قسە لەگەڵ پزیشکێک بکەیت. ئەگەر دڵنیا نیت حەبێک چییە یان چۆن لەگەڵ دەرمانەکانی ترت تێکەڵ دەبێت، لە پاکەتە ڕەسەنەکەیدا بیهێنە بۆ سەردانێک تا پزیشکێک لەگەڵت پێیدا بچێتەوە.
پێش کڕینی دەرمان لە Tijuana بۆ نیشانەیەکی نوێ، وەڵامێکی ڕوون وەربگرە دەربارەی ئەوەی چیت هەیە. بۆ کاتەکانی کارکردن و ڕێنماییی گەیشتن سەردانی Palm Urgent Care، San Ysidro بکە، پاشان پێش ئەوەی هیچ شتێک بخۆیت، بێ کاتی پێشوەخت وەرە بۆ دەستنیشانکردنێکی دروست.
ئەم بابەتە تەنها بۆ زانیاریی گشتییە و جێگرەوەی ئامۆژگاریی پزیشکیی پسپۆڕێکی تەندروستیی مۆڵەتدار نییە.