کاتێک پاشنیوەڕۆیەکی East County بە شێوەیەکی مەترسیدار گەرم دەبێت، سەرسووڕان، دڵتێکهەڵاتن و سەرئێشەیەکی توند دەتوانن بە خێرایی دەست پێ بکەن. ئەم ڕێنمایییە بۆ چارەسەری ماندووبوونی گەرما لە El Cajon ڕوونی دەکاتەوە چۆن ماندووبوونی گەرما لە گەرمالێدان جیا بکەیتەوە، کەی پەیوەندی بە 911 بکەیت، کەی سەردانێکی بێ کاتی پێشوەخت گونجاوە، و شلەی IV چۆن یارمەتی دەدات کاتێک خواردنەوەی ئاو بەس نییە.
بۆچی گەرمای El Cajon لە کەناری دەریا قورسترە
ناوچە ناوەکییەکانی East County زۆرجار زۆر لە کەناری دەریا گەرمترن. County of San Diego (پارێزگای San Diego) ڕوونی دەکاتەوە کە National Weather Service (خزمەتگوزاریی نیشتمانیی کەشناسی) سنووری جیاواز بۆ ئاگادارکردنەوەی گەرما لە ناوچە کەناری، دۆڵ، شاخاوی و بیابانییەکانی پارێزگاکەدا دادەنێت، بۆیە دۆڵەکانی دەوروبەری Mollison Avenue دەکرێت لە ژێر هۆشداریی گەرمادا بن لە کاتێکدا کەناراوەکان تەنها ئاگادارییەکیان هەیە.
ئاگاداریی گەرما (Heat Advisory) واتە گەرمایەکی مەترسیدار کە لە ئاستی هۆشداری کەمترە. هۆشداریی گەرمای توند (Extreme Heat Warning) واتە گەرمایەکی زۆر مەترسیدار چاوەڕوان دەکرێت یان ئێستا ڕوودەدات. CDC (ناوەندەکانی کۆنترۆڵ و پێشگیریی نەخۆشی) وشکبوونەوەی لەش بە گرنگترین هۆکار دادەنێت کە خەڵک بەرەو نەخۆشیی گەرما دەبات، جگە لە بارودۆخی کەشوهەوا و توندیی چالاکیی جەستەیی.
گرژبوونی گەرما، ماندووبوونی گەرما و گەرمالێدان: جیاوازییەکەیان بزانە
نەخۆشیی گەرما وەک پەیژەیەک پلە بە پلە بەرز دەبێتەوە، و لە سەرەتادا گەڕاندنەوەی ئاسانترە. National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) ی سەر بە CDC و MedlinePlus سێ پلەی سەرەکی وەسف دەکەن:
- گرژبوونی گەرما: گرژبوونی بەئازاری ماسولکەکانی قاچ، باسک یان سک، زۆرجار لەگەڵ ئارەقکردنەوەی زۆر و تینوێتی. پشوودان، سێبەر و شلەمەنیی ئەلیکترۆلایتدار بەزۆری یارمەتیدەرن.
- ماندووبوونی گەرما: سەرئێشە، دڵتێکهەڵاتن یان ڕشانەوە، سەرسووڕان، لاوازی، زوو تووڕەبوون، ئارەقکردنەوەی زۆر، تینوێتیی توند، پێستی فێنک و شێدار، میزی تۆخ، و لێدانی دڵی خێرا و لاواز.
- گەرمالێدان: لەش چیتر ناتوانێت پلەی گەرمیی خۆی کۆنترۆڵ بکات. نیشانەکان بریتین لە سەرلێشێوان، قسەکردنی تێکەڵ و ناڕوون، فێ (تەشەنوج)، لەدەستدانی هۆش و پلەی گەرمیی سەرووی 104°F. پێست لەوانەیە گەرم و وشک بێت یان هێشتا بە زۆری ئارەق بکاتەوە.
MedlinePlus ئاگادار دەکاتەوە کە ماندووبوونی گەرما ئەگەر چارەسەر نەکرێت دەتوانێت ببێتە گەرمالێدان. کرێکارانی دەرەوەش دەبێت نیشانەی مەترسیی ڕابدۆمایۆلیسیس (rhabdomyolysis) بزانن، کە تێکشکانی شانەی ماسولکەیە: ئازاری ماسولکە لەگەڵ میزی تۆخ بە ڕەنگی چا یان کۆلا دوای کاری قورس لە گەرمادا. NIOSH ئامۆژگاری دەکات چالاکییەکە ڕابگیرێت و یەکسەر لە نزیکترین شوێنی پزیشکی چاودێری وەربگیرێت.
کەی پەیوەندی بە 911 بکەیت لە جیاتی ئەوەی خۆت بە ئۆتۆمبێل بێیت
گەرمالێدان دۆخێکی فریاکەوتنی پزیشکییە. کەسەکە بە ئۆتۆمبێل مەبە بۆ چاودێریی خێرا، و چاوەڕێ مەکە تا خۆی چاک دەبێتەوە. MedlinePlus ئامۆژگاری دەکات یەکسەر پەیوەندی بە 911 بکرێت ئەگەر کەسێک کە لە گەرمادا بووە:
- سەری لێ شێواوە، وشەکان تێکەڵ و ناڕوون دەڵێت، ڕەفتاری نائاسایی دەکات یان بە زەحمەت بەئاگا دێتەوە
- دەبوورێتەوە یان هۆشی لەدەست دەدات
- فێی لێ دێت
- تای سەرووی 102°F ی هەیە
- لێدانی دڵی خێرا یان هەناسەدانی خێرای هەیە لەگەڵ نیشانەکانی تری گەرما
- سەرەڕای فێنککردنەوە و شلەمەنی، خراپتر دەبێت یان باشتر نابێت
لە کاتی چاوەڕوانیدا، NIOSH پێشنیار دەکات کەسەکە بگوازرێتەوە بۆ شوێنێکی فێنک و سێبەردار، جلە دەرەکییەکانی دابکەنرێت و بە خێرایی فێنک بکرێتەوە بە ئاوی سارد، حەمامی سەهۆڵ، یان پەڕۆی تەڕی سارد یان سەهۆڵ لەسەر سەر، مل، بنباڵ و ناوگەڵ (بنی ڕان). MedlinePlus ئامۆژگاری دەکات دەرمانی تا وەک ئەسپرین یان ئەسیتامینۆفین (acetaminophen) نەدرێت، و هیچ شتێک بە دەم نەدرێت بە کەسێک کە دەڕشێتەوە یان بە تەواوی بەئاگا نییە. ڕێنماییی فریاگوزاریی سەرەتایی OSHA بە کورتی دەڵێت: ئەگەر دڵنیا نیت، کەسەکە فێنک بکەرەوە و پەیوەندی بە 911 بکە.
چارەسەری ماندووبوونی گەرما لە El Cajon: کەی سەردانی هەمان ڕۆژ گونجاوە
بەپێی CDC، زۆربەی حاڵەتەکانی ماندووبوونی گەرما بە پشوودان لە شوێنێکی فێنک و خواردنەوەی شلەمەنیی خوێ و شەکردار باشتر دەبن، وەک خواردنەوەی وەرزشی، یان ئاو لەگەڵ سووکەخۆراکێکی سوێر. ڕێنماییی فریاگوزاریی سەرەتایی NIOSH بۆ ماندووبوونی گەرما هەروەها داوای هەڵسەنگاندنی پزیشکی دەکات. سەردانی بێ کاتی پێشوەخت گونجاوە کاتێک کەسەکە بەئاگایە، بە ئاسایی قسە دەکات و لێدانی دڵی تیژ یان هەناسەدانی خێرای نییە، بەڵام:
- بەهۆی دڵتێکهەڵاتن یان ڕشانەوەوە ناتوانێت شلەمەنی لە گەدەیدا ڕابگرێت
- دوای پشوودان و فێنکبوونەوە هێشتا هەست بە سەرسووڕان، لاوازی یان سووکیی سەر دەکات
- میزی تۆخە یان سەرەڕای خواردنەوە بە زەحمەت میز دەکات
- گرژبوونی ماسولکەی توندی هەیە یان گرژبوونەکان هەر دەگەڕێنەوە
- نیشانەکانی گەرمای هەیە و بەساڵاچووە، نەخۆشیی دڵ یان گورچیلەی هەیە، یان دەرمانی پەستانی خوێن یان حەبی میزهێنەر (diuretics) بەکاردەهێنێت
ڕێنماییی CDC بۆ پسپۆڕانی تەندروستی ئاماژە بەوە دەکات کە دەرمانە میزهێنەرەکان دەتوانن ببنە هۆی وشکبوونەوەی لەش و تێکچوونی هاوسەنگیی ئەلیکترۆلایتەکان، و دەرمانە باوەکانی پەستانی خوێن دەتوانن پەستانی خوێن زیاتر دابەزێنن، ئارەقکردنەوە کەم بکەنەوە یان هەستی تینوێتی کز بکەن. لیستی دەرمانەکانت لەگەڵ خۆت بهێنە، و بێ پرسیار لە پسپۆڕی تەندروستی هیچ دەرمانێکی نووسراو ڕامەگرە.
لە Palm Urgent Care لە El Cajon، پسپۆڕێکی تەندروستی دەتوانێت نیشانە ژیانییەکانت بپشکنێت، بەدوای نیشانەکانی وشکبوونەوەی لەشدا بگەڕێت و لە کاتی پێویستدا پشکنینی تاقیگە داوا بکات. دڵنیا نیت بۆ کوێ بچیت؟ ڕێنماییەکەمان دەربارەی چاودێریی خێرا بەراورد بە بەشی فریاکەوتن بخوێنەرەوە.
شلەی IV چۆن یارمەتی وشکبوونەوەی لەش بەهۆی گەرماوە دەدات
کاتێک ڕشانەوە یان لەدەستدانی زۆری شلە خواردنەوە قورس دەکات، شلەی IV (لە ڕێگەی دەمارەوە، کە بە سیرۆمیش ناسراوە) ئاو و ئەلیکترۆلایت ڕاستەوخۆ دەگەیەنێتە ناو دەمارێک، بەبێ ئەوەی بە گەدەی تێکچوودا تێپەڕێت. MedlinePlus ئاماژە بەوە دەکات کە وشکبوونەوەی توندتری لەش یان دۆخێکی فریاکەوتنی گەرما لەوانەیە پێویستی بە مانەوە لە نەخۆشخانە و وەرگرتنی شلە لە ڕێگەی دەمارەوە بێت. لێدانی خێرای دڵ، هەناسەدانی خێرا، سەرلێشێوان یان بوورانەوە دوای بەرکەوتن بە گەرما واتە پەیوەندیکردن بە 911، نەک خۆت بە ئۆتۆمبێل بێیت.
لە کلینیکەکەمان لە El Cajon، شلەی IV بژاردەیەکە بۆ وشکبوونەوەی سووک تا مامناوەندی لەش لە کەسێکدا کە بەئاگایە. ئەگەر بتوانیت بخۆیتەوە و شلەمەنی لە گەدەتدا بمێنێتەوە، قەرەبووکردنەوەی شلە بە ڕێگەی دەم بەزۆری کاریگەرە. پسپۆڕێکی تەندروستی نیشانەکان، مێژووی تەندروستی و دەرمانەکانت هەڵدەسەنگێنێت، بڕیار دەدات کامیان گونجاوە، و ئەگەر هەر شتێک ئاماژە بە گەرمالێدان یان وشکبوونەوەی توندی لەش بکات، دەتنێرێت بۆ چاودێریی فریاکەوتن.
ئاودانی لەش بە ئارەزووی خۆت بۆ تەندروستیی گشتی خزمەتگوزارییەکی جیاوازە، کە لە بابەتەکەماندا دەربارەی سوودەکانی چارەسەری IV بۆ ئاودانی لەش و تەندروستیی گشتی باس کراوە.
Cool Zones (ناوچە فێنکەکان)، خواردنەوەی ئاو و سەردانی دراوسێ بەساڵاچووەکان
لە ڕۆژانی ئاگاداریی گەرمادا:
- پێش ئەوەی تینووت بێت ئاو بخۆرەوە. CDC ئامۆژگاریی بەساڵاچووان دەکات لە ئاسایی زیاتر ئاو بخۆنەوە و چاوەڕێی تینوێتی نەکەن. ئەگەر پزیشک بڕی شلەمەنیی سنووردار کردبێت یان حەبی میزهێنەری (دیووریتیک) نووسیبێت، لێی بپرسە لە کەشی گەرمدا چەند بخۆیتەوە.
- دوور بکەوەرەوە لە ئەلکهول، کافایین و حەبی خوێ کاتێک لەشت زۆر گەرم بوو، وەک MedlinePlus ئامۆژگاری دەکات.
- شوێنێک بدۆزەرەوە کە ئێرکەندیشنی ڕاستەقینەی هەبێت. CDC ئاگادار دەکاتەوە کە پانکە نابێت ڕێگەی سەرەکیی فێنکبوونەوە بێت لە گەرمای تونددا. Cool Zones ی County of San Diego شوێنی بێبەرامبەر و خاوەن ئێرکەندیشنن بۆ فێنک مانەوە کاتێک هەوا زۆر گەرمە. شوێن و کاتەکانیان دەگۆڕێن، بۆیە لیستی ئێستای شوێنەکانی Cool Zone ی پارێزگاکە بپشکنە یان پەیوەندی بە 211 San Diego بکە، کە خزمەتگوزارییەکی بێبەرامبەر و نهێنییە و 24 کاتژمێر بەردەستە.
- سەر لە دراوسێ و خزمە بەساڵاچووەکانت بدە. لە کاتی شەپۆلی گەرمادا، CDC پێشنیار دەکات ڕۆژانە لانیکەم دوو جار سەر لە بەساڵاچووان بدرێت بۆ ئەوەی بزانن ئایا بەشی پێویست ئاو دەخۆنەوە، ئێرکەندیشنیان هەیە، دەزانن چۆن خۆیان فێنک بکەنەوە و هیچ نیشانەیەکی فشاری گەرمایان پێوە دیارە یان نا.
هێزی El Cajon لە گەڕەکە بەیەکەوە بەستراوەکانیدایە، لە خێزانە دێرینەکانی East County ەوە تا کۆمەڵگە گەورەی عەرەبیزمان و کلدانیی شارەکە. پەیوەندییەکی تەلەفۆنی بە دراوسێیەکی بەساڵاچوو، بیرخستنەوەیەک لە گرووپی چاتی خێزان یان گەیاندنی کەسێک بۆ شوێنێکی فێنکتر دەتوانێت ڕێگە بگرێت لەوەی پاشنیوەڕۆیەکی گەرم ببێتە دۆخێکی فریاکەوتن.
پرسیارە باوەکان
ماندووبوونی گەرما و گەرمالێدان چ جیاوازییەکیان هەیە؟
ماندووبوونی گەرما ئارەقکردنەوەی زۆر، سەرئێشە، دڵتێکهەڵاتن، سەرسووڕان و لاوازی لەگەڵ خۆی دەهێنێت، و بەزۆری بە فێنککردنەوە و شلەمەنی باشتر دەبێت. لە گەرمالێداندا لەش چیتر ناتوانێت پلەی گەرمیی خۆی کۆنترۆڵ بکات، و دەبێتە هۆی سەرلێشێوان، فێ یان بوورانەوە. ئەمە دۆخێکی فریاکەوتنە: پەیوەندی بە 911 بکە.
ئایا چاودێریی خێرا دەتوانێت شلەی IV بۆ وشکبوونەوەی لەش بدات؟
Palm Urgent Care لە El Cajon چارەسەری IV پێشکەش دەکات بۆ وشکبوونەوەی سووک تا مامناوەندی لەش لە کەسێکدا کە بەئاگایە، کاتێک پسپۆڕێکی تەندروستی بڕیار دەدات شلەی IV لە قەرەبووکردنەوەی شلە بە ڕێگەی دەم گونجاوترە. سەرلێشێوان، بوورانەوە، لێدانی خێرای دڵ، هەناسەدانی خێرا یان نیشانەکانی تری گەرمالێدان لە جیاتی ئەوە پێویستیان بە پەیوەندیکردن بە 911 هەیە.
کەی دەبێت بۆ ماندووبوونی گەرما سەردانی پزیشک بکەم؟
هەمان ڕۆژ سەردانی پزیشک بکە ئەگەر نەتوانیت شلەمەنی لە گەدەتدا ڕابگریت، دوای فێنکبوونەوە هێشتا سەرت بسووڕێت یان لاواز بیت، یان نیشانەکانی گەرمات هەبێت و حەبی میزهێنەر یان دەرمانی پەستانی خوێن بەکاربهێنیت. بۆ سەرلێشێوان، بوورانەوە، فێ، یان لێدانی خێرای دڵ یان هەناسەدانی خێرا لەگەڵ نیشانەکانی تری گەرما، پەیوەندی بە 911 بکە.
بۆ ماندووبوونی گەرما چی بخۆیتەوە؟
بە بەردەوامی قومێک قومێک ئاوی فێنک، خواردنەوەیەکی وەرزشی کە خوێ و شەکری تێدایە، یان ئاو لەگەڵ سووکەخۆراکێکی سوێر بخۆرەوە. خۆت لە ئەلکهول، کافایین و حەبی خوێ بەدوور بگرە، و هیچ شتێک بە دەم مەدە بە کەسێک کە دەڕشێتەوە یان بە تەواوی بەئاگا نییە.
لە کاتی شەپۆلی گەرمادا لە El Cajon لە کوێ دەتوانم فێنک ببمەوە؟
Cool Zones ی County of San Diego شوێنی بێبەرامبەر و خاوەن ئێرکەندیشنن بۆ فێنک مانەوە کاتێک هەوا زۆر گەرمە. شوێن و کاتەکانیان دەگۆڕێن، بۆیە لیستی ئێستای شوێنەکانی Cool Zone ی پارێزگاکە بپشکنە یان پەیوەندی بە 211 San Diego بکە.
ئەگەر نیشانەکانی گەرما ئەوەندە توند نین کە پێویستیان بە 911 بێت بەڵام لە ماڵەوە باشتر نابن، بۆ چارەسەری ماندووبوونی گەرما لە El Cajon سەردانی Palm Urgent Care, 505 N Mollison Ave, Suite 201 بکە. بۆ کاتەکانی ئێستا و ڕێنماییی گەیشتن، پەڕەی شوێنەکە ببینە.
ئەم بابەتە تەنها بۆ زانیاریی گشتییە و جێگرەوەی ئامۆژگاریی پزیشکیی پسپۆڕێکی تەندروستیی مۆڵەتدار نییە.